Хараат бус мэдээлэл, лавлагааны сайт
Гадаад мэдээ · 2026.10.13

Чернобылийн “халуун бөөм” дэх цөмийн түлш тогтвортой хэвээр байгааг судалгаа харууллаа

Германы эрдэмтэд Чернобылийн ослоос үлдсэн зургаан “халуун бөөм”-ийг шинжилж, доторх цөмийн түлш задраагүй болохыг тогтоожээ. Станцын хатуу хаягдлын цогцолбор мөн анхны хаягдлаа булшлахаар илгээлээ.

Чернобылийн цөмийн эрчим хүчний станцын 4 дүгээр блокыг бүрхсэн Шинэ аюулгүй хамгаалах байгууламж (New Safe Confinement), 2016 онЗураг: Cls14, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

Украины Чернобылийн цөмийн эрчим хүчний станцын 4 дүгээр блокт осол гарснаас хойш 40 гаруй жил өнгөрсөн ч тэнд үлдсэн цацраг идэвхт материалын судалгаа, станцыг ашиглалтаас гаргах ажил үргэлжилсээр байна.

Германы Ганноверийн Лейбницийн их сургууль, Хельмгольц-Дрезден-Россендорфын судалгааны төвийн эрдэмтэд ослын үеэр тархсан зургаан “халуун бөөм” (hot particle)-ийг рентген дифракцийн аргаар шинжилжээ. Ураны давхар ислийн түлштэй төстэй хэсгүүд, хайлсан түлш цирконы бүрээстэй нийлж үүссэн бөөмс, реакторын графит удаашруулагч шатах үед үүссэн ураны ислүүд бүгд талст бүтцээ хадгалсан байна. Энэ нь хуваагдах материал бөөмсөөс орчин тойронд төдийлөн гараагүйг илтгэнэ гэж судлаачид дүгнэжээ. Үр дүн нь Journal of Hazardous Materials сэтгүүлийн 2026 оны 3 дугаар сарын дугаарт нийтлэгджээ.

Ердөө зургаан бөөм шинжилсэн, бөөм бүр өөр байж болох тул нэмэлт судалгаа шаардлагатай гэдгийг судлаачид тэмдэглэсэн ч судалгааны үр дүн нь ослын бүсийн хаягдлыг тусгаарлах шинэ арга боловсруулахад тус болно гэж үзжээ.

Үүний зэрэгцээ станцыг хариуцдаг Украины “Chornobyl NPP” улсын тусгай аж ахуйн нэгж 2026 оны 9 дүгээр сарын 17-нд хатуу цацраг идэвхт хаягдал боловсруулах цогцолбор (ICSRM) бага болон дунд идэвхтэй цацраг идэвхт хаягдлын анхны долоон савлагааг булшлахаар илгээснийг мэдээлсэн байна. 5 дугаар сараас ажиллаж эхэлсэн тус цогцолборт ослоос өмнөх болон 4 дүгээр блокыг ашиглалтаас гаргах явцад гарах хаягдлыг боловсруулахаар төлөвлөсөн байна. Боловсруулсан хаягдлыг станцаас баруун тийш 20 км-т орших “Вектор” цогцолборын газрын гадаргын ойролцоох булшлах байгууламжид булшлана.

Станцыг ашиглалтаас гаргах ажил дөрвөн үе шаттай бөгөөд эцсийн шат буюу реакторын тоног төхөөрөмжийг задлах ажлыг 2065 он орчим дуусгахаар төлөвлөжээ.