Таны жилийн цацрагийн тун
1Эмнэлгийн шинжилгээ
- Цээжний рентген0.1 мЗв / 1 удаа
- Шүдний рентген0.005 мЗв / 1 удаа
- Шүдний панорам рентген0.025 мЗв / 1 удаа
- Маммографи (хөхний рентген)0.28 мЗв / 1 удаа
- Бүсэлхий нурууны рентген1.4 мЗв / 1 удаа
- Тархины КТ1.6 мЗв / 1 удаа
- Цээжний КТ6.1 мЗв / 1 удаа
- Хэвлий, аарцгийн КТ7.7 мЗв / 1 удаа
- Зүрхний титэм судасны КТ8.7 мЗв / 1 удаа
- ПЭТ/КТ (бүх бие)22.7 мЗв / 1 удаа
КТ: компьютер томограф.
2Нислэг
3Гэрийн радон(заавал биш)
Таны жилийн цацрагийн тун
3.3мЗв/жил
Эффектив тун, жилд
Үүний 100% нь байгалийн цацраг.
Бүх тооцоолол таны хөтөч дээр хийгдэнэ.
Юунаас бүрдэж байна
- Радон, торон (амьсгалаар)· Дэлхийн дундаж1.8 мЗв
- Сансрын цацраг· Монгол Улс0.55 мЗв
- Хөрс, чулуулгийн цацраг· Дэлхийн дундаж0.40 мЗв
- Хоол хүнс, ус· Дэлхийн дундаж0.50 мЗв
- Эмнэлгийн шинжилгээ0 мЗв
- Нислэг0 мЗв
Харьцуулбал
- Байгалийн цацраг, дэлхийн дундаж3.0 мЗв
- Байгалийн цацраг, Монгол Улс3.3 мЗв
- Таны жилийн цацрагийн тун3.3 мЗв
Хүн амын тунгийн хязгаар
“Нийт хүн амын хувьд авч болох цацрагийн тунгийн хязгаар жилд 1 мЗв-ээс хэтрэхгүй байна. Байгалийн цацрагийн ердийн дэвсгэр түвшин, эмнэлгийн буюу эмчилгээ, оношлогооны шарлага энд хамаарахгүй.”Цацрагийн аюулгүйн норм, 5.3 →
Тооцооллын арга, эх сурвалж
Байгалийн цацрагийн тунг НҮБ-ын Атомын цацрагийн нөлөөллийн шинжлэх ухааны хорооны (UNSCEAR) 2024 оны тайлангаас авав. Сансрын цацрагийн хувьд Монгол Улсад 0.5–0.6 мЗв (зураг VII): манай хүн ам далайн түвшнээс өндөрт амьдардаг тул дэлхийн дунджаас (0.3 мЗв) хоёр дахин их. Бусад гурван замаар Монгол Улсын тоо тайланд байхгүй тул дэлхийн дунджийг авав (хүснэгт 15).
Радон хэмжүүлсэн бол дэлхийн дундаж 50 Бк/м³-д ногдох 1.3 мЗв-ийг таны дүнгээр солино: тун = радон (Бк/м³) × 0.8 × 8,760 цаг × (0.4 × 9 + 0.18) нЗв/(Бк·ц/м³) (§144).
Шинжилгээ бүрийн тун нь насанд хүрэгчдийн ердийн утга (RadiologyInfo.org, RSNA ба ACR, 2025.04.15). Хүүхдийн тун, бодит аппарат, аргачлалаас хамаарч өөр байж болно.
Нислэгийн нэг цагт 6 мкЗв: UNSCEAR-ийн өгсөн 1–6 мкЗв/ц мужийн дээд утга (§203). Монгол Улс 42–52° хойд өргөрөгт оршдог тул бага тооцохгүйн тулд дээд утгыг авав.
Энэ бол ойролцоо тооцоо бөгөөд хувь хүний тунгийн хэмжилтийг орлохгүй. Цацрагтай ажиллагч бол мэргэжлийн шарлагын хувийн тунгийн хяналтад хамрагдана уу. Үйлчилгээ үзүүлэгчид →